هر سؤال را با شش پرسش بررسی کنید: آیا با هدف مرتبط است؟ صورت آن روشن است؟ دشواری مناسب دارد؟ با سؤال‌های دیگر تکراری نیست؟ زمان پاسخ منطقی است؟ و می‌توان آن را با معیار روشن تصحیح کرد؟
معیار ۱: سؤال دقیقاً به هدف آموزشی مرتبط باشد
اگر سؤال بیشتر از چیزی که در کلاس آموزش داده شده به اطلاعات حاشیه‌ای یا ترفند وابسته باشد، ممکن است نتیجه آن برداشت درستی از یادگیری ندهد.
قبل از انتخاب سؤال، یک جمله کوتاه بنویسید که این سؤال قرار است چه دانش یا مهارتی را بسنجد.
معیار ۲: صورت سؤال فقط یک برداشت منطقی داشته باشد
ابهام زبانی، علامت‌گذاری ناقص یا داده کم می‌تواند دانش‌آموز را به جای حل مسئله درگیر حدس‌زدن منظور طراح کند.
در سؤال ریاضی، فرمول، پرانتز، واحد و شکل بخشی از صورت سؤال‌اند و باید همان‌قدر دقیق باشند.
معیار ۳: دشواری با هدف آزمون هماهنگ باشد
آزمون خوب لزوماً مجموعه‌ای از سؤال‌های دشوار نیست. یک سؤال ساده می‌تواند برای بررسی یک مفهوم پایه کاملاً مناسب باشد.
سطح سؤال را در کنار کل آزمون ببینید؛ چند سؤال دشوار پشت سر هم ممکن است تعادل زمان و تجربه پاسخ‌گویی را به‌هم بزند.
معیار ۴: سؤال ارزش تازه‌ای نسبت به سؤال‌های دیگر اضافه کند
اگر دو سؤال همان مهارت را با تغییر چند عدد می‌سنجند، احتمالاً یکی از آن‌ها کافی است. جای سؤال تکراری را می‌توان به مبحث یا مهارت دیگری داد.
معیار ۵: زمان پاسخ با سهم سؤال در آزمون متناسب باشد
سؤال کوتاهی که بارم زیادی دارد یا سؤال چندمرحله‌ای با بارم و زمان کم می‌تواند تعادل آزمون را به‌هم بزند. سؤال را یک بار خودتان حل کنید تا تخمین زمان واقعی‌تر شود.
معیار ۶: پاسخ و نحوه تصحیح از قبل قابل تصور باشد
برای سؤال تشریحی باید بدانید پاسخ قابل قبول چه اجزایی دارد. برای تستی، گزینه درست باید بدون ابهام مشخص باشد و گزینه‌های نادرست نیز معقول باشند.
اگر خود طراح در تعیین پاسخ یا بارم مردد است، سؤال قبل از استفاده نیاز به بازبینی دارد.
سؤال‌هایی که پیش از طراحی آزمون مطرح می‌شوند
آیا سؤال سخت همیشه سؤال باکیفیت‌تری است؟
خیر. کیفیت به تناسب با هدف، وضوح و توان سنجش بستگی دارد؛ نه صرفاً سختی.
چند سؤال مشابه می‌توان در یک آزمون گذاشت؟
عدد ثابتی وجود ندارد، اما هر سؤال باید دلیل مستقلی برای حضور در آزمون داشته باشد. سؤال‌های بسیار مشابه معمولاً پوشش آموزشی را محدود می‌کنند.
آیا پاسخ‌نامه روی کیفیت انتخاب سؤال اثر دارد؟
بله. اگر پاسخ و معیار تصحیح روشن نباشد، احتمال ابهام در خود سؤال نیز بیشتر است.